درباره کتاب
نویسنده:تام تاولی
مترجمان:دکتر حسین بحری ، راضیه فرحمندی
ناشر : نشر آوا گستر پویا
تاریخ نشر : اردیبهشت 1404
شابک : 8-5-88070-622-978
پیشگفتار
من از اوایل دهۀ ۱۹۹۰ در صنعت فناوری فعال بودهام. در شرکتهایی مانند VMware، Pivotal، EMC، IBM و SGI کار کردهام و چندین استارتاپ نیز تأسیس کردهام.
در این مسیر، شاهد تحولات بزرگ و نوآوریهای چشمگیری بودهام، اما هیچیک به پای تأثیر هوش مصنوعی خلاق (Generative AI) نمیرسند. وقتی شرکت OpenAI در اواخر سال ۲۰۲۲ چتبات ChatGPT را منتشر کرد، قدرت دگرگونساز این فناوری را به همه نشان داد. این فناوری تقریباً یکشبه به جریان اصلی تبدیل شد.
البته هوش مصنوعی خلاق چیز جدیدی نیست. در استارتاپ من، Aisera، از زمان تأسیس شرکت در سال ۲۰۱۷ روی این فناوری کار کردهایم. ما توانستهایم آن را برای بهبود تجربۀ مشتریان و کارمندان مقیاسبندی کنیم. این موفقیت با ارائۀ سرویس خودخدمت (Self-service) محقق شد. با استفاده از فناوری ما، مشتریان بهطور متوسط به نرخ ۷۵٪ در «حل خودکار» مشکلات و ۶۰٪ بهبود در «بهرهوری کاربران» دست یافتهاند. این دستاوردها به میلیونها دلار صرفهجویی در هزینه مشتریان منجر شده است.
ChatGPT نیز مانند هر نقطۀ عطف فناورانۀ دیگر، حاصل سالها نوآوری است که به نقطۀ اوجی حیاتی رسیده است. چنین روندی در توسعۀ رایانههای شخصی، اینترنت و موبایل نیز دیده شد. اما من مطمئنم تأثیر هوش مصنوعی خلاق از مجموع اینها فراتر خواهد رفت. این فناوری، خلاقیت و نوآوری را آزاد میکند و بر تمام جنبههای کسبوکار و جامعه اثر خواهد گذاشت.
کتاب تام در زمان مناسبی منتشر شده است. او نگاهی جذاب به چگونگی شکلگیری فناوریهای خلاق دارد، سازوکارهای داخلی آنها را ــ بدون استفاده از اصطلاحات پیچیده ــ بررسی میکند و استارتآپهای شگفتانگیزی را معرفی میکند که با سرعتی حیرتآور در حال رشد هستند. همچنین راهنماییهای ارزشمندی برای ارزیابی، استفاده و پیادهسازی این فناوری قدرتمند ارائه میدهد.
اگر میخواهید دربارۀ هوش مصنوعی خلاق بیشتر بدانید و در این انقلاب ــ که برای همه ضروری است ــ مشارکت کنید، کتاب تام همان چیزی است که نیاز دارید.
مقدمه
این کتاب به بررسی جامع و عمیق هوش مصنوعی خلاق پرداخته و از مبانی فنی تا کاربردهای عملی و تأثیرات آن بر صنایع مختلف را پوشش میدهد. در بخشهای ابتدایی، تعریف و تاریخچه هوش مصنوعی خلاق ارائه شده و به موضوعات کلیدی شامل فرصتها، چالشها و خطرات این فناوری پرداخته میشود. سپس، نقش «دادهها» بهعنوان سوخت اصلی هوش مصنوعی بررسی شده و مباحثی مانند جمعآوری، ارزیابی و مدیریت دادهها، همراه با قوانین حریم خصوصی، تحلیل میشوند.
در ادامه، کتاب به مبانی هوش مصنوعی پرداخته و مفاهیمی مانند یادگیری ماشین، یادگیری عمیق و شبکههای عصبی را تشریح میکند. سپس، فناوریهای محوری هوش مصنوعی خلاق، از جمله شبکههای مولد متخاصم، مدلهای انتشاری و مدلهای زبانی بزرگ (مانند GPT و BERT)، بهتفصیل بررسی میشوند. بخشهای بعدی کتاب به «تولید خودکار کد»، «تحول در کسبوکارها» و تأثیر هوش مصنوعی خلاق بر صنایع بزرگی مانند موسیقی، آموزش، بهداشت و درمان میپردازند. در نهایت، کتاب با نگاهی به آینده، چالشهای پیشروی این فناوری و امکان دستیابی به هوش مصنوعی عمومی (AGI) را مورد بحث قرار میدهد.
این کتاب نهتنها برای متخصصان فنی، بلکه برای علاقهمندان به تأثیرات اجتماعی و اقتصادی هوش مصنوعی خلاق نیز مفید بوده و خواننده را به درک عمیقتری از این فناوری و آیندهاش سوق میدهد.
هوش مصنوعی خلاق تنها یک فناوری نیست؛ آیندهای است که با هماندیشی و مسئولیتپذیری میتوانیم آن را شکل دهیم.
هوش مصنوعی خلاق فرصتهای بیشماری را پیش روی ما قرار داده است، اما استفاده از آن نیازمند تفکر عمیق و مسئولیتپذیری است. این فناوری نهتنها ابزاری است برای نوآوری، بلکه آزمونی است برای اخلاق و خرد جمعی ما. در این کتاب، نویسنده شما را به سفری دعوت میکند که طی آن، هم هیجان پیشرفتهای فناورانه را تجربه خواهید کرد و هم با چالشهای پیچیده آن روبرو خواهید شد.
در تمامی طول کتاب سعی شده هرجا متن اصلی برای خواننده ناآشنا با حوزه هوش مصنوعی نامفهوم است، توضیحات و شرح اضافی ذیل همان صفحه و در قالب پاورقی افزوده گردد. همچنین معادل اصلی اکثریت اصطلاحات، نامها و اسامی نیز در پاورقی آورده شدهاند.
ازآنجاکه نویسنده کتاب در شرح رخدادها و ذکر تاریخچه هر یک از رویدادهای برجسته این حوزه بسیار کوشا بوده خواندن این کتاب را علاوه بر دوستداران حوزه هوش مصنوعی، بویژه دانشجویان در تمامی رشتههای تحصیلی، به همه علاقمندان حوزه فناوری و تاریخ آن نیز بویژه توصیه میکنیم.
معرفی نویسنده و مترجمان
نحوه سفارش کتاب
عرضه در تمامی کتاب فروشی های معتبر و فروشگاه های آنلاین
از نگاه مشاهیر
"هوش مصنوعی زیرساخت موتور کاوش و کسب و کار تبلیغاتی ما است، و نیز فکر می کنیم که منجر به تعداد زیادی از محصولات جدید شده و تحولات مضاعفی را در برنامه های کاربردی ما به همراه خواهد داشت. هوش مصنوعی خلاق یک حوزه جدید و بسیار هیجانانگیز است...و یکی از اهداف من برای متا این است که علاوه بر کارهای پیشرو در زمینه هوش مصنوعی توصیهگر، تحقیقات در راستای تبدیل شدن به یک رهبر در حوزه هوش مصنوعی خلاق را نیز راهاندازی کنیم."
— مارک زاکربرگ
حوزههایی که هوش مصنوعی خلاق به آن میپردازد - کار دانش بنیان و کار خلاق - شامل میلیاردها کارمند و کارگر است. هوش مصنوعی خلاق میتواند این کارکنان را حداقل 10 درصد کارآمدتر و/یا خلاقتر کند: آنها نه تنها سریعتر و کارآمدتر میشوند، بلکه توانمندتر از قبل نیز میشوند. بنابراین، هوش مصنوعی خلاق پتانسیل تولید تریلیون ها دلار ارزش اقتصادی را دارد.
— سکویا کپیتال
قطعاً جوهری در این پدیده وجود دارد که بسیار شبیه به راه اندازی اولیه اینترنت به نظر می رسد.
— لون یافه
هوش مصنوعی خلاق بخش مهمی از فرایند توسعه تراشه در شرکتش است. وی می گوید که این فناوری انقلابی در ارتباطات خواهد بود
— جنسن هوانگ
آینده هوش مصنوعی خلاق، دنیایی از موارد کاربرد در حال گسترش است. تک تک بخشهای یک شرکت میتوانند از این فناوری سود ببرند - از مرکز تماس گرفته تا بازاریابی، توسعه محصول، تولید محتوا، منابع انسانی، پشتیبانی کارمندان، و تجربه مشتری. ما تنها بررسی سطحی آنچه را که امروزه با این مدلها امکانپذیر است شروع کردهایم - و سرعت توسعه مدل همواره قابلیتهای غنیتری را عرضه میکند. شرکتها باید کاوش این قابلیتها را از امروز آغاز کنند و باید استراتژی خود را در خصوص اینکه چگونه هوش مصنوعی خلاق بر شرکت شان از بالا به پایین و از پایین به بالا تأثیر بگذارد، تعیین نمایند
— فارستر
مباحث اصلی کتاب
-
ﻓﺼﻞ ۱: ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺍﻱ ﺑﺮ ﻫﻮﺵ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﺧﻼﻕﺗﻮﺍﻥ ﺑﺎﻟﻘﻮﻩ ﺍﻳﻦ ﻓﻨﺎﻭﺭﻱ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺑﺎﻻ ﺍﺳﺖ
- ﻓﺼﻞ ۲: ﺩﺍﺩﻩﺳﻮﺧﺖ ﻫﻮﺵ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﺧﻼﻕ
- ﻓﺼﻞ ۳: ﻣﺒﺎﻧﻲ ﻫﻮﺵ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲﺩﺭﻙ ﻣﺒﺎﻧﻲ ﺍﺻﻠﻲ ﻫﻮﺵ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﺧﻼﻕ
- فصل ۴: فناوری های محوری در هوش مصنوعی خلاقﻧﮕﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﺍﻟﮕﻮﺭﻳﺘﻢ ﻫﺎﻱ ﻛﻠﻴﺪﻱ
- ﻓﺼﻞ ۵: ﻣﺪﻝ ﻫﺎﻱ ﺯﺑﺎﻧﻲ ﺑﺰﺭﮒﻫﻮﺵ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺯﺑﺎﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﺭﻙ ﻣﻲﻛﻨﺪ
- ﻓﺼﻞ ۶: ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺧﻮﺩﻛﺎﺭ ﻛﺪﭼﮕﻮﻧﻪ ﻫﻮﺵ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﺧﻼﻕ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺭﺍ ﻣﺘﺤﻮﻝ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﻛﺮﺩ
- ﻓﺼﻞ ۷: ﺗﺤﻮﻝ ﻛﺴﺐ ﻭ ﻛﺎﺭﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﻫﻮﺵ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﺧﻼﻕ ﺑﺮﺍﻱ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺷﺮﻛﺘﻬﺎ
- ﻓﺼﻞ ۸: ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺑﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺑﺰﺭﮒﻧﮕﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﻣﻮﺳﻴﻘﻲ، ﺁﻣﻮﺯﺵ، ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻧﮕﺎﺭﻱ، ﺑﺎﺯﻱ، ﺑﻬﺪﺍﺷﺖ ﻭ ﺩﺭﻣﺎﻥ ﻭ ﺍﻣﻮﺭﻣﺎﻟﻲ
- ﻓﺼﻞ ۹: ﺁﻳﻨﺪﻩﺁﺭﻣﺎﻥ ﺷﻬﺮ؟ ﻭﻳﺮﺍﻥ ﺷﻬﺮ؟ﻳﺎ ﭼﻴﺰﻱ ﻣﺎﺑﻴﻦ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ؟